ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ

Oι Ρωμαϊκές δεξαμενές Al-Birketein της πόλης Jerash (Γέρασα) στην Ιορδανία

Ένας ισχυρός σεισμός το 749 μ.Χ. κατέστρεψε μεγάλα τμήματα της Γέρασας, ενώ οι επόμενοι σεισμοί μαζί με τους πολέμους και τις αναταραχές συνέβαλαν στην περαιτέρω υποβάθμισή της. Τα ερείπιά της παρέμειναν θαμμένα στο έδαφος για εκατοντάδες χρόνια έως ότου ανακαλύφθηκαν από τον γερμανό οριενταλιστή Ulrich Jasper Seetzen το 1806, εκσκαφές ξεκίνησαν και η ζωή στην πόλη επέστρεψε με κατοίκους παλιών χωριών. 

Επτά δεκαετίες αργότερα, το 1878, μια κοινότητα μουσουλμάνων Κιρκάσιων μετανάστευσε στην Ιορδανία από τον Καύκασο, μετά το Ρωσοτουρκικό Πόλεμο και εγκαταστάθηκε στην Jerash. Επίσης, μια μεγάλη κοινότητα ανθρώπων από τη Συρία εγκαταστάθηκε στην Jerash στις αρχές του 20ου αι. 

Η Jerash αναπτύχθηκε ραγδαία τον τελευταίο αιώνα και χάρη στον αυξανόμενο τουρισμό. Η πόλη είναι πλέον το δεύτερο πιο δημοφιλές τουριστικό αξιοθέατο της Ιορδανίας, ελάχιστα λιγότερο δημοφιλές από την ξακουστή Πέτρα. Τα ερείπιά της έχουν διατηρηθεί προσεκτικά και διασωθεί από την καταπάτηση, με τη σύγχρονη πόλη να εκτείνεται δυτικά των τειχών της αρχαίας. 

Εκτός από τους κατοίκους των γύρω χωριών, η Jerash έγινε προορισμός για μετανάστες σε διάφορες περιόδους. Το πρώτο κύμα μετανάστευσης σημειώθηκε κατά το πρώτο μισό του 20ου αι., όταν οι Σύριοι (Shwam) και οι Κιρκάσιοι κατασκήνωσαν γύρω από τα παλιά ερείπια. Οι νέοι μετανάστες έτυχαν θερμής υποδοχής από τους κατοίκους της περιοχής και εγκαταστάθηκαν στην πόλη. Αργότερα στην πόλη εισέρευσαν κύματα Παλαιστινίων προσφύγων το 1948 και το 1967. 

Ωστόσο, πρόσφατα η πόλη της Jerash έχει επεκταθεί για να συμπεριλάβει πολλά από τα γύρω χωριά, συμπεριλαμβανομένων των Souf, Dairelliat, Thougretasfour, Jaba, Aljbarat και Majar. Άλλα σημαντικά χωριά στην περιοχή είναι τα: Kitteh, Sakib, Nahlé, Burma, Mustabah, Jubba, Raimoun, Kufr Khall, Balila, Qafqafa.

Από το 1981 η παλιά πόλη της Jerash φιλοξενεί το ομώνυμο Φεστιβάλ, διάρκειας τριών εβδομάδων, με παραστάσεις χορού, μουσικής και θεάτρου. Το φεστιβάλ συχνά παρακολουθούν μέλη της βασιλικής οικογένειας της Ιορδανίας και χαιρετίζεται ως μία από τις μεγαλύτερες πολιτιστικές δραστηριότητες στην περιοχή. 

Στον ιππόδρομο της Jerash γίνονται σήμερα αναπαραστάσεις αγώνων ρωμαϊκού στρατού και αρματοδρομιών (RACE). Η παράσταση γίνεται δύο φορές την ημέρα: 45 πάνοπλοι λεγεωνάριοι αναπαριστούν τις τακτικές μάχης του ρωμαϊκού στρατού, 10 μονομάχοι αγωνίζονται «μέχρι θανάτου» και ρωμαϊκά άρματα ανταγωνίζονται σε μια κλασική κούρσα επτά στροφών γύρω από τον αρχαίο ιππόδρομο. 

Η Jerash έχει εθνικά ποικιλόμορφο πληθυσμό, με την πλειοψηφία του να είναι Άραβες. Υπάρχουν επίσης Κιρκάσιοι και Αρμένιοι σε ένα ελαφρώς μεγαλύτερο ποσοστό από ό, τι σε άλλες πόλεις της Ιορδανίας. Η πλειοψηφία του πληθυσμού της πόλης είναι μουσουλμάνοι. Ωστόσο το ποσοστό των Χριστιανών (Ορθοδόξων και Καθολικών) στην πόλη της Jerash είναι επίσης ένα από τα υψηλότερα στην Ιορδανία. 

Η οικονομία της πόλης στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στον τουρισμό. Είναι επίσης μια αγροτική πόλη με περισσότερα από 1,25 εκατομμύρια ελαιόδεντρα στην περιοχή της. Ωστόσο η εγγύτητά της (μόλις μισή ώρα απόσταση) με τις δύο μεγαλύτερες πόλεις της Ιορδανίας, Amman και Irdid, συνέβαλε στην επιβράδυνση της ανάπτυξής της, καθώς οι επενδύσεις τείνουν να πηγαίνουν στις μεγάλες πόλεις. 

 

Επίσκεψη στη Jerash

Η αρχαία Γέρασα παραμένει ανέγγιχτη από το χέρι του χρόνου. Μεγαλύτερες ελληνορωμαϊκές πόλεις της περιοχής, όπως τα Γάδαρα και η Φιλαδέλφεια, έχουν εξαφανιστεί, σχεδόν χωρίς να αφήσουν ίχνη, αλλά η απομόνωση της Γέρασας την έσωσε από το να χρησιμοποιηθεί ως πηγή οικοδομικού υλικού για κοντινές πόλεις και χωριά και έτσι αποτελεί ένα από τα πιο ολοκληρωμένα παραδείγματα επαρχιακής ρωμαϊκής πόλης που μπορεί να δει κανείς οπουδήποτε. 

Η περιοχή σήμερα βρίσκεται κοντά σε σύγχρονο αυτοκινητόδρομο που συνδέει το Αμμάν με το βόρειο όριο του Βασιλείου προς τη Συρία. Η διαδρομή διαρκεί 40 λεπτά από το Αμμάν. Η Jerash σίγουρα θα ανταμείψει τους επισκέπτες της με εντυπωσιακά εν μέρει αναστηλωμένα ερείπια και εξαιρετική θέα από τις θέσεις του άνω διαζώματος του Νότιου Θεάτρου. Ο περίπατος στον κεντρικό δρόμο με τις κιονοστοιχίες που έχει ακόμα πάνω από 500 σωζόμενους κίονες ιωνικού και κορινθιακού ρυθμού, ύψους πάνω από 10 μ., μεταδίδει την αίσθηση του μεγαλείου της αρχιτεκτονικής της αρχαίας Γέρασας. 

Συνολικά, τα πιο σημαντικά αρχαιολογικά κατάλοιπα στην ελληνορωμαϊκή Γέρασα είναι: 

  • Οι κορινθιακοί κίονες 
  • Η Πύλη του Αδριανού
  • Ο ιππόδρομος  
  • Οι δύο μεγάλοι ναοί (αφιερωμένοι στο Δία και την Άρτεμι)
  • Το σχεδόν μοναδικό οβάλ Forum, το οποίο περιβάλλεται από μία κομψή κιονοστοιχία 
  • Η μεγάλη περίστυλη οδός
  • Τα δύο θέατρα (το μεγάλο Νότιο Θέατρο   και το μικρότερο Βόρειο Θέατρο, ακριβώς δίπλα στις διπλές δεξαμενές Birktein)
  • Τα Ανατολικά και το Δυτικά Λουτρά
  • Πολλές βυζαντινές εκκλησίες 
 

Η σύγχρονη πόλη έχει πληθυσμό ~ 40.000 κατοίκους, ενώ ο ευρύτερος Δήμος (συμπεριλαμβανομένων των γύρω χωριών) υπολογίζεται ότι έχει πληθυσμό 150.000. Ο σύγχρονος σχεδιασμός της πόλης ακολουθεί τον τουρκικό οικισμό, που επικαλύπτει το ανατολικό τμήμα της αρχαίας πόλης. Ο αρχαιολογικός χώρος περιλαμβάνει την περιοχή δυτικά του wadi που αντικρίζει ο σημερινός επισκέπτης.