ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ

Το υδραγωγείο του Πεισίστρατου στην Αθήνα

Από το 540 π.Χ. έως το 530 π.Χ. ο τύραννος Πεισίστρατος ανέλαβε ένα εντυπωσιακό και εξαιρετικά σημαντικό τεχνικό έργο για την ύδρευση της Αθήνας, που θα μετέφερε νερό στην πόλη από τις πηγές στους πρόποδες του βουνού Υμηττού. Το μεγαλύτερο μέρος του έργου ήταν μία υπόγεια σήραγγα που έφθανε μέχρι 14 μ. βάθος. Σε άλλα μέρη το υδραγωγείο πήρε τη μορφή καναλιού, είτε λαξευμένο στους σχιστόλιθους ή κατασκευασμένο με ογκόλιθους διαστάσεων από 1,30 έως 1,50 μ. μήκους και 0,65 μ πλάτους. Στο κάτω μέρος της σήραγγας (ή του καναλιού) συνενώνονταν οι κυλινδρικοί κεραμικοί αγωγοί που είχαν χαρακτικά προσανατολισμού.

Οι κυλινδρικοί αυτοί αγωγοί, με εσωτερική διάμετρο 20 εκ., είχαν στο πάνω μέρος τους ελλειπτικά ανοίγματα με καλύμματα: οι οπές είχαν μέγεθος τέτοιο ώστε να είναι δυνατή η δίοδος ανθρώπινου χεριού για τον απαραίτητο καθαρισμό και συντήρησή τους. Οι αγωγοί ήταν βαμμένοι με μαύρες ρίγες και συνδέονταν μεταξύ τους με ζεύξεις εξαιρετικού σχεδιασμού: τα σημεία σύνδεσης εφάρμοζαν ερμητικά και σφραγίζονταν με μόλυβδο για πλήρη αδιαβροχοποίηση. Μετά την εποχή του Πεισίστρατου, κατά τη διάρκεια της Κλασικής περιόδου, το δίκτυο διατηρήθηκε και επεκτάθηκε ενώ εμπλουτίστηκε με την κατασκευή νέων κρηνών.

Μεγάλα τμήματα του υδραγωγείου του Πεισίστρατου βρέθηκαν κατά την κατασκευή του Μετρό της Αθήνας και εκτίθενται στους σταθμούς του Μετρό «Σύνταγμα» και «Ευαγγελισμός».

Το τμήμα του αγωγού που ανακαλύφθηκε στο Σύνταγμα χρονολογείται από το πρώτο μισό του 5ου αι. π.Χ. και πιστεύεται ότι είναι μια μεταγενέστερη επέκταση ή διακλάδωση του αρχικού υδραγωγείου. Στο σταθμό του Μετρό «Σύνταγμα» μπορεί να δει κανείς τρεις πήλινους σωλήνες καθώς και τη δεξαμενή του υδραγωγείου. Ένα άλλο τμήμα του αγωγού εκτίθεται στην πλατεία, ακριβώς έξω από το σταθμό.     

Οι πήλινοι αγωγοί που εκτίθενται στο σταθμό του «Ευαγγελισμού» χρονολογούνται από το τέλος του 6ου αι. π.Χ.. Μπορεί να δει κανείς τα ανοίγματα μεγέθους παλάμης στο άνω τμήμα τους αλλά και εγχάρακτα γράμματα του αλφαβήτου, που πιστεύεται ότι χρησίμευαν για τη σωστή συνδεσμολογία των διαδοχικών αγωγών. Αυτά ακριβώς τα γράμματα επιτρέπουν την εκτίμηση της χρονολόγησης της κατασκευής των αγωγών. Αυτό το τμήμα του αγωγού πιστεύεται ότι ανήκει στην κύρια γραμμή του υδραγωγείου.