ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ

Αρχαία υδραγωγεία της Νάπολης:
από τις αστικές χρήσεις στο αυτοκρατορικό μεγαλείο

Αν και η αρχαία Νάπολη πάντα στερούταν μιας κύριας πηγής νερού στα όρια της πόλης, οι κάτοικοί της εξασφάλιζαν νερό μέσω ενός πυκνού δικτύου υδραγωγείων που συνδύαζε πηγές, πηγάδια και χιλιάδες τεράστιες δεξαμενές.  

Η ανθεκτική και εύκολα επεξεργάσιμη ηφαιστειακή τέφρα ή κίτρινος ψαμμίτης ήταν ιδανική για τη διάνοιξη σκαφτών βαθιών υδραγωγείων που ξεκινούσαν από πηγές στα απομακρυσμένα βουνά και έφταναν μέχρι το κέντρο της πόλης. Τα πρώτα υδραγωγεία πιθανολογείται ότι σκάφτηκαν από τους αρχαίους Έλληνες 2.500 χρόνια πριν, ενώ τους επόμενους αιώνες και άλλα υδραγωγεία σκάφτηκαν στην ανθεκτική ηφαιστειακή τέφρα.  

Στους ρωμαϊκούς χρόνους ένας πυκνός ιστός από υπόγεια περάσματα και δεξαμενές, με συνολική επιφάνεια περίπου 10.000 m2, θα προμηθεύσει την πόλη με πόσιμο νερό, προερχόμενο από τον Βεζούβιο και τις πηγές Σερίνο. Όσοι ζούσαν στα κτίρια μπορούσαν να έχουν πρόσβαση σε νερό απευθείας μέσα από τα σπίτια τους χάρη στα πάμπολλα πηγάδια που συνδέονταν με τις στέρνες.

Αυτό που εξακολουθεί να προκαλεί έκπληξη σήμερα είναι το γεγονός ότι κτίρια κάθε μεγέθους και σημασίας έχουν χτιστεί ακριβώς πάνω από τα λατομεία απ’ όπου εξορύσσονταν τα υλικά κατασκευής τους. Η ηφαιστειακή τέφρα είναι ένα ιδανικό υλικό κατασκευής, και έτσι τεράστια παλάτια και επαύλεις χτίστηκαν από ογκόλιθους αυτού του πετρώματος. Συχνά οι διαστάσεις των υπέργειων οικοδομημάτων είναι ίδιες με εκείνες των υπόγειων κοιλοτήτων, ακριβώς από κάτω τους.

Πιθανότατα, η υπέργεια Νάπολη δεν θα υπήρχε, αν δεν υπήρχε η υπόγεια Νάπολη.